کلات نادری
شهر تاریخی و مرزی کلات به فاصله 145 کیلومتری شمال مشهد در دامنه شمالی رشته کوه های مرتفع و مصفای (هزار مسجد) قرار گرفته و از مشرق به سرخس، از غرب به درگز، از جنوب بوسیله ارتفاعات هزار مسجد به مشهد و در سرتاسر بخش شمالی به کشور ترکمنستان محدود میباشد.کلات با توجه به موقعیت و وضعیت طبیعی خود همواره در طول تاریخ دارای اهمیت نظامی فراوانی بوده است و تا جایی که منابع تحقیقی نشان میدهد کلات پیش از نادر شاه افشار هم بلند آوازه و زبانزد بوده است.حصار طبیعی و مستحکم و تسخیر ناپذیر قلعه که نفوذ در آن با امکانات جنگی دوران سلاح های ابتدایی تقریباً غیر عملی بوده است، برای سرداران و عاصیان جاذبه ای قوی داشته است و در تاریخ به موارد زیادی بر می خوریم که سلاطین و زمام داران ایران وقتی که در پیمودن خط حاکمیت خویش به بن بست میرسیده اند، آخرین چاره مقاومت را در پناه بردن به قلعه کلات جستجو میکرده اند.ظاهراً قدیمی ترین متنی که از کلات نام برده است، شاهنامه فردوسی است که در داستان فرود پسر سیاوش بارها به کلات و (چَرَم) (از روستا های فعلی کلات) اشاره شده :
گذر بر کلات ایچ گونه مکن کز آن ره روی خام گردد سخن
این غار در 30 کیلومتری جنوب غربی مشهد در جاده خلج ،در کوهپایه های کوه مغان و دره مغان قرار گرفته است . این غار دارای دهلیزها و راه های پر پیچ و خم گوناگونی است که در صورت عدم آشنایی با محیط احتمال گم شد زیاد است . از سقف این غار ستون های استالاکتیت و استالاکمیت که شاخه های آهکی هستند آویزان است و منظره بسیار جالبی را به وجود آورده . در درون غار چشمه آبی وجود دارد که علاوه برزلالی و گوارایی آن بسیار سرد است بطوری که در تابستان نیز نمی توان بیشتر از چند لحظه دست و پارا در آن نگه داشت . درون این غار چاه های مختلفی نیز وجود دارد که درون بعضی از آنها پرندگانی نیز زندگانی می کنند . ده مغان در جنوب مشهد و مسیر آن از طریق شهرک سیدی و عبور از جاده خلج می باشد.از دیگر نقاط تفریحی این ناحیه مایان ، اردمه و خانرود را می توان نام برد .
این دریاچه در صد و بیست کیلومتری جاده مشهد - سرخس و در جنوب رشته کوه های هزار مسجد واقع است . وسعت دریاچه حدود 50 هکتار و عمق آن حداکثر 12 متر و حداقل 9 متر است . آب این دریاچه از بارندگی های سالانه و چشمه های کوچک حاشیه و کف دریاچه تامین می گردد . دریاچه بزنگان تنها آبگیر طبیعی استان خراسان می باشد که دارای ویژگی های خاص و از اهمیت علمی و تحقیقاتی بالایی برخوردار است که همه ساله در فصل های پاییز و زمستان و اوایل بهار زیستگاه بسیار مناسبی جهت زمستان گذرانی پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی می باشد . سازمان حفاظت محیط زیست در جهت حفظ و بهره وری معقول از این پدیده طبیعی و با حفظ اصالت تعادل اکولوژیکی آن ،برنامه هایی در دست اقدام داشته و در آینده نزدیک یکی از مراکز مهم علمی پژوهشی و تفرجگاهی خواهد شد .

دبیر کمیته راهبردی گردشگری روستایی و عشایری:
آموزش گردشگر و میزبان سبب رونق میشود،
سال 1387 سال انجام مطالعات گردشگری روستاهای هدف است.
گذشته روستاگردی
علیمحمد نمازی اظهار داشت: پس از مطرح شدن گردشگری روستایی بهعنوان یک شاخه منسجم در ایران، تفاهمنامهای میان وزارت جهاد کشاورزی، بانک کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به امضا رسید و این دستگاهها قبول کردند، تمام تلاش خود را برای رونق روستاگردی بهکار گیرند. دبیر کمیتهی راهبردی گردشگری روستایی و عشایری در گفتوگو با خبرنگار بخش گردشگری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، بیان کرد: در این شرایط، روستاهای هدف گردشگری از طریق استانها شناسایی شدند و نام آنها به تصویب کمیته راهبردی گردشگری روستایی و عشایری رسید. شناسنامه روستاها جمعآوری شد و در کتاب راهنمای گردشگری روستاهای ایران بهچاپ رسید. وی ادامه داد: برای دهیاران درباره گردشگری جلسههایی تشکیل شدند و این برنامه به روستاها ابلاغ و قرار شد که دهیاران ازسوی کمیته راهبردی گردشگری روستایی و عشایری در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مسؤولیت روستاگردی را برعهده گیرند. او گفت: در تقسیم کارها، قرار شد که کمیته راهبردی گردشگری روستایی و عشایری روستاها را مطالعه کند و معاونت دهیاریهای سازمان شهرداری و دهیاریهای کشور از محل درآمد دهیاریها، اعتبار اجرایی بدهند. وی توضیح داد: چهل روستا در سال 1385 و 50 روستا در سال 1386 مطالعه شدند و در سال 1387 نیز از هر استان، چهار روستا مطالعه میشوند. نمازی با بیان اینکه سال 1387، سال انجام مطالعات گردشگری روستاهای هدف است، از جمله کارهایی که در جذب گردشگر در روستاها نقش داشتهاند، برگزاری جشنوارههای برداشت محصولات کشاورزی و آیینی است که تاکنون جشنواره محصولات زردآلوی ابرقو در یزد، کوچ عشایر در اردبیل و زعفران در خراسان برگزار شدهاند.
روستاگردی دشمن روستاست؟
دبیر کمیته راهبردی گردشگری روستایی و عشایری بیان کرد: بهصورت ذاتی، اگر گردشگر به محلهای وارد شود، در توسعه اقتصادی آن مؤثر خواهد بود؛ اما برای آنکه گردشگر متعرض آداب و رسوم و محیط زیست روستا نشود، آموزشهایی را برای گردشگران از طریق رسانهها انجام دادهایم. با آموزش گردشگر و میزبان نهتنها مشکلی در روستا بهوجود نمیآید، بلکه سبب رونق نیز میشود، چون زمانی که میزبان متوجه شود، آثار تاریخی در توسعه اقتصادی روستا مؤثرند، حفاظت بیشتری را از آنها به عمل میآورد.دهیاران و مردم روستا را آموزش دادهایم و آنها تذکراتی را روی تابلوها نصب میکنند تا گردشگران به آنها عمل کنند. از این طریق، یک تعامل مثبت و سازنده در میان گردشگران بهوجود میآید.
آموزش گردشگران و میزبانان کاربردی شده است؟
وی همچنین یادآوری کرد: در جلسههایی که با دهیاران داشتیم، بهصورت مفصل با آنها صحبت کردیم. دستگاههایی مانند وزارت جهاد کشاورزی، بنیاد مسکن، امور روستایی استانداریها در روستاها فعالاند. ابهدلیل آنکه برای تمام مردم نمیتوان جلسه گذاشت، سعی کردیم که از طریق رسانهی ملی و جراید اقدام کنیم.قطعاً تذکراتی در ایام سفر چاپ میشوند و در اختیار گردشگران قرار میگیرند تا اطلاعرسانی لازم انجام شود. البته ممکن است، مسایلی وجود داشته باشند که هنوز گردشگران و میزبانان از آنها آگاهی ندارند، اما بهتدریج اطلاعرسانی میشود.
چگونه منفعت روستاگردی به روستاییان میرسد؟
دبیر کمیته راهبردی گردشگری روستایی و عشایری بیان کرد: در جلسههایی که در استانها با دهیاران برگزار کردیم، قرار شد که در هر روستا، سه جوان را که علاقهمند به صنعت گردشگری هستند، به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری معرفی کنند تا آموزشهای تورگردانی ببینند و تورگردان شوند. تعهد شده است که آموزشهای لازم به آنها داده شوند و آنها از این طریق برای روستای خود گردشگر جذب کننداکنون موضوع کارآفرینی را در دستور کار خود قرار داده و جلسههایی را با سازمان تعاونی روستایی برگزار کردهایم. همچنین درحال تهیه یک دستورالعمل هستیم که فعالیتهای گردشگری و کارآفرینی توسط تعاونیهای روستایی انجام شوند.
چند ارگان در حوزه روستاگردی چگونه هماهنگ میشوند؟
نمازی در پاسخ به پرسش خبرنگار ایسنا درباره اینکه آیا حضور چند ارگان مختلف در بحث روستاگردی سبب هرجومرج و هرز رفتن بودجه نمیشود؟ گفت: کمیته راهبردی گردشگری روستایی و عشایری هماهنگی را میان تمام ارگانهایی که در زمینه گردشگری روستایی فعالیت میکنند، بهوجود آورده است و دهیاران مسؤولیت گردشگری روستایی خود را برعهده دارند. وی بیان کرد: کمیته راهبردی گردشگری روستایی و عشایری در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مسؤولیت هماهنگیها را برعهده دارد و در برخی از استانها نیز شعبهای از کمیته اجرایی گردشگری روستایی را تشکیل دادهایم و در این مدت، تجربههایی را بهدست آورده و متوجه شدهایم که باید همکاریهایی میان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و دیگر ارگانها وجود داشته باشند. آییننامه گردشگری روستایی را تعریف و وظایف دستگاههای مختلف را معین کردهایم. وقتی این آییننامه تصویب شود، برنامه دستگاههایی که باید بهنحوی ایفای وظیفه کنند، صورت یک وظیفه سازمانی را پیدا میکند و در قالب تفاهمنامه بیشتر جنبهی وظیفه قانونی و قطعی خواهد داشت.