تاریخچه: شهرستان کاشمر مانند سایر شهرهای خراسان رضوی جزء اولین مراکز سکونتی است که نژاد اقوام آریایی پس از ورود در آن سکنی گزیدند قدمت این شهر به قرن دوم هـ ق بر می گردد. بابررسی انتشارات مورخین و با توجه به شالوده سایر شهرهای استان خراسان رضوی و نام های مکان ها می پذیریم که موقعیت طبیعی شهر کنونی کاشمر و ترشیز قبل از پهلوی در سر راه های ری ـ هرات و نیشابور به یزد و کرمان در دامنه حاصلخیز رشته کوه های کم ارتفاع محلی مناسب برای شهرشدن بوده است. این موقعیت برای شهرهای مشابه دیگری که در زیر این کوه ها قرار گرفته اند وجود ندارد.احتمالاْ هسته ی اولیه شهر در قریه سلطانیه بوده که زمین و قنات مجزا و خاص خود را دارد و راه های قدیم شهر به تربت حیدریه و سبزوار نیشابور نیز متمایز از راه های امروزی از آن میگذشته است. متعاقباْ در اثر مهاجرت اقوام دیگر قنوات دیگر حفر شده و زمین های جنوب غربی سلطانیه به زیر گشت رفت و فیض آباد به وجود آمد. احتمال می رود که هسته شهری کاشمر در محل تلاقی دو محور کنونی در محله شهر کهنه داخل حصار قدیم موخر بر سلطانیه باشد.

توسعه ی اولیه ی شهر کهنه در غرب آن و در حصار نوشهر داخل حصاری به صورت چهار گوش در آورد. این در زمان فتحعلیشاه قاجار و به فرمان مصطفی قلی خان صورت گرفت، توسعه بعدی آن در شرق به سمت فروتقه به نام محله نو و در جنوب به نام فیض آباد است.

 موقعیت: شهرستان کاشمر یکی از شهرستان های کم وسعت استان خراسان رضوی است که در مرکز و غرب این استان واقع گردیده و فاصله مرکز این شهرستان ( شهر کاشمر ) تا تهران 1066 کیلومتر و تا مشهد 241 کیلومتر می باشد.

وسعت شهرستان کاشمر حدود 4750 کیلومتر مربع معادل 5/1 % مساحت استان خراسان رضوی است. که از شمال به شهرستان های نیشابور و سبزوار، از شرق به شهرستان تربت حیدریه، از جنوب به شهرستان گناباد و فردوس و از غرب به شهرستان بردسکن محدود می گردد. جمعیت این شهر بر پایه نتایج سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی، برابر با ۸۱٬۵۲۷ نفر بوده‌است.این شهرستان در بلندترین نقطه 2515 متر و در پائین ترین نقطه 900 متر از سطح دریا ارتفاع دارد مناطق پست و کم ارتفاع نسبت به مناطق مرتفع وسعت کمتری را دارا می باشند، بطوریکه دو سوم وسعت این منطقه را سرزمین های کوهستانی در شمال و نوار باریکی در جنوب شرقی و یک سوم بقیه را مناطق پست و هموار در نواحی مرکزی و جنوبی برگفته اند. شهرستان کاشمر بین کوه های کوهسرخ در سمت شمال و کوه های فغان ( بجستان ) در سمت جنوب واقع گردیده و از سمت شرق و غرب به سرزمین های پست و هموار منتهی می گردد. رشته کوه واقع در شمال شهرستان ( کوهسرخ ) دارای قله های مخروطی آتشفشانی خاموش است که از بلوک خواف در تربت حیدریه شروع می شود و از شمال تربت حیدریه می گذرد. شهرستان کاشمر از غرب و جنوب به کویر متصل می شود بطوریکه غرب آن را دشت کویر و جنوب منطقه را کویر نمک در بر گرفته است. کویر نمک که از غرب به کوه های یخاب طبس و از شرق به کوه های بجستان محدود  می باشد، حوضه آبریز رودخانه های فصلی کال شور، کال دو نخ، کال نمک و همچنین کال ششطراز کندر در مواقع پر آبی است. این محدوده گود ترین نقطه منطقه و یکی از مناطق شدیداْ کویری فلات مرکزی ایران محسوب می شود. کویر نمک پوشیده از قشر ضخیم خاک شوره زار و نمک و خاک رس سنگین تا شنی می باشد.

سوغات و صنایع دستی: از محصولات مهم این شهر می‌توان به زعفران، انواع مختلف انگور، انار، کشمش و فرش دستباف اشاره کرد. قالی بافی، زیلو بافی، گیوه بافی، تهیه پارچه‌های دست‌باف و بافتن چادرشب ابریشمی مهم‌ترین صنایع دستی این شهرستان را تشکیل می‌دهند.قالی بافی کاشمر چه از نظر کمیت و چه از نظر کیفیت دارای شهرت خاصی بوده و عواید حاصله از آن بالاترین رقم اهالی را تشکیل می‌دهد. قالی و قالیچه بافت این شهرستان بیش‌تر پشمی و دارای طرح‌های کاشمری و کاشانی و نقش‌های زیرخاکی، لچک، ترنج، اسکیمی، تخت جمشید، درختی، سه کله (قالیچه)، چهار رقصی، طرح و ترکمنی (قالیچه) و گل‌توره‌ای ( قالیچه) هستند.

جاذبه ها: در شهرستان کاشمر آثار باستانی و مزارهای قدیمی بسیاری وجود دارد که بطور خلاصه عبارتند از :

1 ـ تپه و محوطه تاریخی فیروزه آباد و مناره معروف آن که در قرن 3 تا 7 هـ . ق بوجود آمده است.

2 ـ مقبره یا برج علی آباد که قدمت آن به قرن 7 هـ . ق می رسد و بر روی قلعه ای به نام کوشک ساخته شده است.

3 ـ مسجد جامع کاشمر متعلق به اوایل عهد فتعلیشاه قاجار .

4 ـ باغمزار کاشمر که مزار سید حمزه (ع) فرزند موسی بن جعفر (ع) بوده، یکی از زیارتگاه های مهم خراسان محسوب می شود.

5 ـ مقبره امامزاده سید مرتضی (ع) متعلق به عهده صفویه .

6 ـ آرامگاه مدرس.

7 ـ مزار فرشه در روستای فرشه .

8 ـ مزار روبین در روستای نامق و مزار بی بی حور و بی بی نور در روستای جابوز.

9 ـ قدمگاه حضرت علی (ع) در روستای دهنو.

10 ـ مزار امامزاده سید محمد در روستای زنده جان و مزار پیر اسحاق در اسحاق آباد.

11 ـ قلعه آتشکده در بخش مرکزی متعلق به قرون 6و 7 هـ . ق.

12 ـ محوطه باستانی تپه دزد و هند آباد مربوط به قرون 7و 8 هـ . ق .

13 ـ مدرسه سلطانیه متعلق به عهد قاجاریه .

 ۱۴- قلعه قوچ-قلعه ریگ-قلعه کهنه زنده جان.

۱۵-یخدان قدیمی کاشمر - آب انبار کندر.

۱۶-تپه سفالی-تپه کندر-په جنگ (چن ).

نوشته شده توسط الهام حسینی در یکم آذر 1388 |

آرامگاه نادرشاه بنایی است که به یادبود نادرشاه افشاردر شهر مشهد ساخته شده‌است.

قوام  السلطنه در اواخر عهد قاجار (۱۲۹۶ خورشیدی) در محل یکی از مقابر ویران شده نادری آرامگاه جدیدی برای وی ساخت و استخوان های او را از تهران به مقبره مزبور حمل کردند. این بنای جدید که در محل فعلی آرامگاه وی قرار داشت مدتی بر پا بود تا این که انجمن آثار ملی ایران در سال ۱۳۳۵ خورشیدی درصدد بر آمد آرامگاهی مناسبِ شأن نادرشاه برای وی در همان محل مقبره ساخته قوام‌السلطنه احداث نماید. این کار از سال ۱۳۳۶ شروع شد و در سال ۱۳۴۲ به پایان رسید.مقبره کنونی نادرشاه واقع در ضلع شمال غربی چهارراه شهدا (نادری سابق) که پس از آرامگاه علی بن موسی الرضا، امام هشتم شیعیان مهم‌ترین موضع توریستی ـ تاریخی شهر مشهد تلقی می شود، در باغی به مساحت ۱۴۴۰۰ متر مربع ساخته شده‌است. مقبره شامل سکویی دوازده پله‌ای، محل گور، پوششی خیمه مانند بر روی قبر، سکویی مرتفع در مجاور قبر با مجسمه نادرشاه سوار بر اسب و سه تن دیگر در پی او، یک غرفه فروش کتاب و دو تالار برای موزه‌است.

طراح بنا مهندس سیحون بود و مجسمه‌ها را هنرمند فقید ابوالحسن صدیقی ساخته‌است. مصالح مقبره عمدةً از سنگ های خشن و سخت گرانیت کوهسنگی مشهد است.بعضی از قطعات سنگ بسیار بزرگ انتخاب شده تا تداعی کننده مقبره دوم ساخته خود نادرشاه باشد. پوشش مقبره کاملاً به مانند چادر عشایری است، که نادر در آن زاده و هم کشته شده‌است. پوشش دیوارهای داخلی مقبره نیز از سنگ های مرمر اُخرایی رنگ مراغه انتخاب شده تا قتل نادرشاه در داخل چادر را تداعی نماید.

از موقوفات کرامند نادری که از تصرف وقف خارج شده بود روستای دهشک در مجاور شهر تابران توس احیا شده و در اختیار موقوفه نادری قرار گرفته است که احتمالاً به زودی از محل در آمد آن به بخشی از نیّات واقف بر سر قبر وی عمل خواهد شد.

 باغ و موزه آرامگاه

ساختمان جدید آرامگاه نادر شاه افشار به گزارش میراث خبر در تاریخ ۱۲ فرودین ماه سال ۱۳۴۲ با حضور پهلوی دوم به همت انجمن آثار ملی در باغ نادری بازگشایی شد. نادر شاه افشار فاتح دهلی در هنگام حیات خود دستور به ساخت آرامگاهی کوچک در بالا خیابان مشهد داد. این آرامگاه کوچک در سال ۱۱۴۵ هجری قمری در مجاور چهارباغ شاهی و روبروی حرم امام ضا از خشت و گل ساخته شد. موزه نادری در قسمت اصلی بنای یادبود آرامگاه افشار در ۲ تالار به منظور معرفی آثار تاریخی این دوره شکل گرفته‌است. این بنا به همت انجمن آثار ملی در سال ۱۳۴۲ خورشیدی توسط مهندس هوشنگ سیحون طراحی و ساخته شده‌است.

تندیس نادر شاه سوار بر اسب به همراه تنی چند از سربازانش بر فراز یک حجم سنگی مرتفع توسط مجسمه ساز شهیر ایرانی زنده یاد استاد« ابوالحسن صدیقی» ساخته شده‌است. تالار شماره ۱: این تالار به انواع سلاح‌های دوره افشاریه، تابلوهای نقاشی از نادر و صحنه‌های جنگ، وسایل سوار کاری مانند زین و برگ اسب از دوره افشاریه تا قاجاریه، چند نسخه خطی از جمله تاریخ جهانگشای نادری و دو شمشیر متعلق به نادراختصاص دارد که روی یکی کلمه«السلطان نادر» حک شده و روی دیگراین بیت شعر طلاکوب شده‌است: شاه شاهان نادر صاحب قران هست سلطان بر سلاطین جهان این شمشیر در دشت مغان به سال ۱۱۴۸ هجری در روز تاجگذاری نادر از طرف ملت ایران به وی هدیه شده‌است. تالار شماره ۲: این تالار در سال ۱۳۷۳ به مجموعه اضافه شد و در آن انواع سکه، ظروف و دیگر اشیای اهدای از دوره صفویه تا معاصر به نمایش در آمده‌است. همچنین در گوشه شمالی آرامگاه نادر آرامگاه محمد تقی خان پسیان سردار خراسان قرار دارد.

نوشته شده توسط الهام حسینی در سی و یکم مرداد 1388 |

قنات قصبه گناباد به عنوان یکی از پدیده های شگفت انگیز دست ساخته انسان در طول تاریخ و نمادی از هم نوایی بشر با طبیعت توجه بسیاری از مورخان و پژوهشگران را به خود جلب کرده است.
این قنات از میانه اراضی کوی شرقی گناباد از محلی معروف به « برج علی ضامن » در داخل رسوب های ریز دانه آغاز شده و از هفت کانال متصل به هم شکل گرفته است. بر اساس آخرین مطالعات طول این قنات 33113 متر و تعداد چاه های آن متجاوز از 470 حلقه و عمق مادر چاه آن نیز حدوداً 280 تا 300 متر است. ناصر خسرو قبادیانی نخستین کسی است که در سفر نامه اش به توصیف این قنات پرداخته و عمق چاه آنرا 700 گز و طول آنرا چهار فرسنگ ذکر نموده است و آنرا نیز به کیخسرو نسبت داده است. ظاهراً وی از کنار طولانی ترین رشته انشعابی این قنات به نام دولاب نو عبور کرده است.فضای داخلی قنات دارای کانال های و تونل های اعجاب انگیزی است که با بررسی های انجام یافته بر روی آن حفره هایی مشخص شده ظاهراً این قسمت ها برای قرار دادن چراغ و پینه سوز و وسایل روشنایی به کار می رفته است. درحال حاضر میزان آبدهی این قنات 150 لیتر در ثانیه است.این پدیده می تواند با ارائه طرح مناسب به مکان توریستی بسیار جذاب و دیدنی تبدیل شود. قطعه سفال های پراکنده در اطراف دهانه چاه ها حاکی از این است که رشته قصبه در واقع کانال اولیه اصلی قنات گناباد بوده که در زمان هخامنشیان حفر شده و در پی آن رشته های دیگری در مواقع خشک سالی ایجاد شده است.

نوشته شده توسط الهام حسینی در بیست و هفتم مرداد 1388 |

 يکی از ابزارهای مهم برای شناخت ويژگی فرهنگی و قومی هرمنطقه شناخت صنايع دستی آن منطقه می باشد. آثار ارزشمند به يادگار مانده حکايت از ذوق و استعداد وصف ناپذيری می کنند که در جای جای آن می توان به هنر و ظرافت دست های پرتوان هنرمندان ايرانی پی برد. در استان خراسان توليدات هنری نقش پر اهميتی در اقتصاد منطقه دارند. انواع مهم صنايع دستی در اين استان شامل: قالی بافی، ابريشم کشی، شعر بافی، نمد بافی، پوستين دوزی، سنگ تراشی و قلم زنی روی سنگ، فيروزه تراشی، سفالگری، سبد و حصير بافی است. انواع ديگر توليدات دستی شامل چارق، گيوه، فراورده های چوبی و فلزی، نقاشی روی چرم و غيره می باشد.

 قالی بافی :

يکی از صنايع دستی مهم استان خراسان قالی بافی است. پيشينه قالی بافی در اين استان را می توان به دو دوره متمايز تقسيم کرد :

 -       دوره صفويه که قالی های اين دوره اغلب دارای نقش های هراتی با زمينه لاجوردی و يا لاکی سير و با حاشيه باريک به رنگ زرد روشن می باشد.

 -       دوره ديگر راه اندازی کارگاه های قالی بافی توسط بازرگانان تبريزی در نيمه دوم قرن سيزدهم است. به اين دليل، امروزه در صنعت فرش مشهد دو نوع گره وجود دارد که عبارت اند از : گره فارسی ( محلی) و گره ترکی ( تبريزی ).

 مهم ترين مرکز قالی بافی در استان خراسان  مشهد است. زمينه قالی های مشهدی دارای رنگ لاکی با نقش ترنج و لچک و حاشيه لاجوردی است. بيرجند، طبس، کاشمر، سبزوار و نيشابور از نظر قالی بافی به ترتيب در مراحل بعدی قرار می گيرند.

 در ميان عشاير خراسان، قالی بافی از رونق فراوانی برخوردار است. قاليچه های بلوچی در ميان چادر نشينان اطراف تربت حيدريه، کاشمر، سرخس و تربت جام رايج است. هم چنين در ميان عشاير کرد که در  شمال خراسان سکونت دارند، بافت قاليچه های ترکمنی رواج دارد.

  شعر بافی :

شعربافی يا دست بافی در استان خراسان، از گذشته های دور، يکی از مشاغل صنعتگران بوده است. اين صنعت در بيش تر شهرهای استان خراسان، به ويژه در شهرستان های مشهد، سبزوار و تربت حيدريه، به صورت خانگی و کارگاهی ديده می شود. فعاليت های برک بافی، فرت بافی و ابريشم بافی را نيز می توان در اين رده قلمداد کرد که عمده توليدات آن ها حوله، چادر شب، بقچه و... است.

  نمد بافی :

در ميان عشاير خراسان، صنعت نمد مالی از رونق فراوانی برخوردار است و دو مرکز اصلی توليد آن، شهرهای مشهد و قوچان می باشند.

 گليم بافی :

در ميان عشاير و روستاييان خراسان، گليم بافی به عنوان يک فعاليت خانگی معمول است. مناطق عمده گليم بافی در استان خراسان، شهرستان های مشهد، قوچان و شيروان است.

  پوستين دوزی :

يکی از صنايع مهم استان خراسان پوستين دوزی است. در شمال استان، سردی هوا موجبات پيدايش و گسترش اين صنعت را فراهم آورده است. پوستين دوزی در ميان عشاير کوچ نشين استان از اهميت به سزايی برخوردار است.

  سنگ تراشی و قلم زنی روی سنگ :

از جمله فعاليت های هنری در شهر مشهد، يکی هم سنگ تراشی است که سابقه ای ديرينه دارد. عمده توليدات مصنوعات سنگی عبارت اند از :

قندان، هاون، ظرف ديزی و انواع مجسمه های سنگی.

 فيروزه تراشی:

شهر نيشابور که به شهر فيروزه شهرت دارد، دارای معادن ارزشمندی از فيروزه می باشد که از قرن ها پيش مورد بهره برداری قرار گرفته اند. فيروزه تراشی يکی از حرفه های قديمی در استان خراسان است. تراش فيروزه به اشکال پيکانی و مسطح از جمله تراش هايی است که طرفداران فراوان دارد. فيروزه يکی از سوغاتی های مهم استان خراسان است و بازار مطلوبی نه تنها در استان، بلکه در سطح کشور دارد.

 سفالگری :

يکی از صنايع دستی مهم در ايران سفالگری است که در شهرهای حاشيه کوير ايران از موقعيت مناسبی برخوردار است. مرکز اصلی اين صنعت در استان خراسان، در شهرستان گناباد به ويژه روستای مند است. مهم ترين توليدات اين صنعت انواع گلدان و ظروف سفالين می باشد.

 سبد و حصير بافی :

يکی از صنايع دستی مهم و پردازشی که با هزينه بسيار ناچيز، ساخته هايی را می آفرينند، سبد و حصير بافی است. مواد اوليه اين توليدات، کاه و شاخه های نازک درختان است و مرکز اصلی آن روستاهای اطراف طرقبه در استان خراسان می باشد. به دليل توريستی بودن منطقه طرقبه، بازار اين توليدات از موقعيت مطلوبی برخوردار است. برای بافت سبد، از چوب درختچه بيد مشک استفاده می شود که هم ظريف و هم باريک است و هم چنين خاصيت انعطاف پذيری آن زيادمی باشد. صنايع ظريف حصير بافی، در ميان مسافرينی که به اين استان سفر می کنند و هم چنين اهالی منطقه، جايگاه ويژه ای دارد.

نوشته شده توسط الهام حسینی در شانزدهم تیر 1388 |

قلعه بیرجند

استان خراسان جنوبي از شرق با كشور افغاستان هم مرز است در شمال با استان خراسان رضوي و در شمال غربي و غرب با استان يزد و در جنوب غربي نيز با استان كرمان و از جنوب با استان سيستان و بلو چستان متصل است .
استان خراسان جنوبي در ناحيه قهستان واقع بوده كه زماني ساكارت ها در اين مناطق حضور داشته اند كه از اسناد و سوابق و كتبيه هاي هخامنشي مي توان استنباط كرد و از آثار موجود ،قرينه هاي گذشته اي كهن اين ديار بدست مي آيد.استان خراسان جنوبي شامل شهرستان هاي                    (بيرجند،قاين ،نهبندان،سربيشه، فردوس،سرايان) مي باشد .
اين استان به دو قسمت كوهستاني مرتفع و پست و هموار تقسيم شده است.
ارگ کلاه فرنگی

توضیحات کامل در ادامه مطلب امده است.

نوشته شده توسط الهام حسینی در دوم اسفند 1387 |

**آثارميدان نقش جهان در ارديبشهت ۱۳۵۸ (۱۹۷۹) ثبت در فهرست  جهاني**

تمامي رشته‌هاي صنايع‌دستي موجود در ميدان نقش‌جهان براي ثبت در فهرست آثار غيرمنقول يونسكو آماده مي‌شوند.احمد اديب، معاون صنايع‌دستي سازمان ميراث‌فرهنگي و گردشگري اصفهان در مورد ثبت‌جهاني رشته‌هاي صنايع‌دستي موجود در ميدان نقش‌جهان به ميراث‌خبر گفت:« در حاشيه سفر ريچارد اينگلهارد، مشاور فرهنگي يونسكو در آسيا و اقيانوسيه، سفري نيز به اصفهان انجام شد و او از نزديك با انواع رشته‌هاي صنايع‌دستي استان آشنا شد. در مذاكراتي كه در زمينه ثبت رشته‌هاي متنوع صنايع‌دستي داشتيم، اين پيشنهاد ارائه شد، با توجه به ثبت ميدان نقش‌جهان در فهرست آثار جهاني، تمامي رشته‌هاي موجود در اين ميدان با اتكا به چنين ويژگي ثبت شوند.»او ادامه داد:« باتوجه به اين نكته، ما مدارك و فرم‌هايي را كه براي ثبت اين رشته‌ها در فهرست آثار غيرمنقول يونسكو موردنياز است، دردست تهيه داريم.»اديب با بيان اينكه هنوز زمان ارسال اين پرونده‌ها براي شركت در جلسه بررسي در فهرست آثار غيرمنقول يونسكو مشخص نشده است و بايد پرونده تمام رشته‌هاي اطراف ميدان نقش‌جهان تكميل شود، به تاثير اين اقدام اشاره كرد:« آثاري كه در ميدان نقش‌جهان فعال هستند ۶۰ الي ۷۰درصد صنايع‌دستي اصفهان را تشكيل مي‌دهند. اگر ما مي‌خواستيم هريك از رشته‌ها را به‌صورت جداگانه براي ثبت در يونسكو پيشنهاد دهيم، با توجه به تنوع محصولات صنايع‌دستي استان، زمان بسيار طولاني سپري مي‌شد اما با اتكا به ميدان نقش‌جهان اين كار زمان كوتاه‌تري را به خود اختصاص مي‌دهد و قول همكاري و حمايتهاي لازم نيز ارئه شده‌است.»او همچنين گفت كه 14 مهر امسال به مدت سه روز جلسه داوري "مهر اصالت صنايع‌دستي" به‌عنوان گامي براي ثبت جهاني در اصفهان برگزار مي‌شود.ميدان نقش‌جهان که با نام‌ ميدان امام نيز شناخته مي‌شود، مجموعه بزرگي از ساختمان‌هاي دوره صفوي در شهر اصفهان است. پيش از آن‌که شهر اصفهان به پايتختي ايران صفوي برگزيده شود در اين ميدان؛ باغي گسترده به نام نقش‌جهان وجود داشته‌است.در دوره شاه‌عباس اول، از روي نقشه‌ ميدان حسن پادشاه در تبريز، آن باغ را تا حدود امروزي آن گسترش داده‌اند و در پيرامون آن مشهورترين و عظيم‌ترين بناهاي تاريخي اصفهان مانند مسجدجامع عباسي(در ضلع جنوبي)، مسجد شيخ لطف‌الله(در ضلع شرقي)، عمارت عالي‌قاپو(در ضلع غربي) و سردر قيصريه(در ضلع شمالي) ساخته شده‌است. طول اين ميدان از شمال به جنوب بالغ بر ۵۰۰ متر و عرض آن حدود ۱۶۵ متر است.اين ميدان در سده يازدهم هجري قمري (سده هفدهم ميلادي) يکي از بزرگ‌ترين ميدان‌هاي جهان بوده‌است و در دوره شاه عباس و جانشينان او محل بازي چوگان، رژه ارتش، چراغاني و محل نمايش‌هاي گوناگون بوده‌است. دو دروازه سنگي چوگان از آن دوره هنوز در شمال و جنوب ميدان از شکوه ديرين آن حکايت مي‌کند. دور تا دور ميدان را بازار صنوف صنايع‌دستي ازجمله خاتم، مينا، مينياتور، نقاشي روي صدف، نمدمالي، خراطي، قالي‌بافي، گليم‌بافي، زري و مخمل‌بافي، مليله و نقره‌سازي، چشمه‌دوزي، قلمكار، قلمزني روي مس و برنج، ورشوسازي، كاشي‌سازي و... تشكيل داده است كه امروزه به عنوان يكي از قطب‌هاي اصلي توليد و فروش صنايع‌دستي كشور به‌شمار مي‌آيد و به لحاظ گردشگري از رونق خوبي نيز برخوردارند.

نوشته شده توسط الهام حسینی در بیست و یکم تیر 1387 |

برخي از مورخين تهران را جزيي از شهر قصران ري مي دانند كه قريه بالاتر از آن مهران نام داشت و به روايتي قصران و مهران دو برادر بودند. " ران " به معني دامنه است، و مهران دامنه بالايي و قصران دامنه پاييني رشته كوه البرز بود. نخستين وجه تسميه تهران را از عبارت " ياقوت حموي " در معجم البدان مي توان اخذ كرد : " از مردي اهل ري كه محل وثوق و اعتماد شنيدم كه طهران ديهي است بزرگ و بناي اين ديه تمامي در زير زمين واقع است و احدي را ياراي آن نيست كه بدان ديه راه يابد مگر آن كه اهالي آنجا اجازت ورود بدهند ". در اين عبارت اشاره به زيرزميني بودن تهران شده است. اين مساله عده اي را برانگيخت كه تهران را به دو كلمه" ته " به معناي زير و " ران " تجزيه نمايند و تهران را " مكان زيرزميني " معنا كنند. اعتماد السلطنه در مرات البلدان درباره وجه تسميه تهران چنين آورده است: " چون اهل آنجا (تهران) در وقتي كه دشمن براي آنها به هم مي رسيد در زير زمين پنهان مي شدند، از اين جهت به اين اسم  موسوم شده است كه به " ته ران" يعني زير زمين مي رفته اند" . كسروي درباره نام تهران و شميران، طي پژوهش هايي به اين نتيجه رسيده كه تهران (و تارم، كهران، گهران، گهرام، جهرم) به معناي منطقه گرمسير و شميران (شميرام، شميرم، شميلان، سميران و سميرم) به معناي منطقه اي سردسير است. استان تهران با وسعتي حدود 18814 كيلومتر مربع بين 34 تا 5/36 درجه عرض شمالي و  50 ال 53 درجه طول شرقي واقع شده است. اين استان از شمال به استان مازندران، از جنوب به استان قم، از جنوب غربي به استان مركزي، از غرب به قزوين و از شرق به استان سمنان محدود است.

نوشته شده توسط الهام حسینی در بیست و یکم بهمن 1386 |

1) چشمه‌هاي آب معدني:تنها نمونه اين نوع از جاذبه‌هاي ويژه در شهرستان بانه، چشمة آب معدني سالوك سفلي واقع در بخش آلوت (دهستان پشت آربابا) مي‌باشد. چشمة آب معدني سالوك بر اثر شكست يا لغزش زمين پديد آمده و به سبب داشتن اجزاي گوگرد و املاح معدني گوناگون جنبة درماني دارد و در درمان بيماري هاي پوستي، رماتيسم و دردهاي مفصلي و موضعي مؤثر است. حجم فعلي اين جاذبه بسيار كم و مستلزم انجام مطالعات دقيق در مورد تعداد چشمه‌هاي احتمالي و حجم آب آنها مي‌باشد. آب معدني سالوك مي‌تواند جداي از يك جاذبة گردشگري، به عنوان راه‌حلي مؤثر در كاهش هزينه های درماني كه دائماً رو به افزايش مي‌باشند به حساب آيد.

نوشته شده توسط الهام حسینی در چهارم دی 1386 |

نام اصلی سیستان «سجستان» یا «سکستان» است که پس از مهاجرت سکه‌ها (سکاها) در زمان فرهاد دوم اشکانی (136- 128 قبل از میلاد) به این نام خوانده شد. سیستان سرزمینی است تقریباً بیابانی که در دنباله کوه‌های افغانستان و جنوب غربی آن قرار دارد و از شنزارها، باتلاق ها و دریاچه ها و مسیل‌های خشک‌شده تشکیل شده است. رود هیرمند که از کوه‌های افغانستان سرچشمه گرفته و وارد خاک ایران می‌شود در این سرزمین جاری است. وسعت منطقه سیستان 4412 کیلومتر مربع و مرکز آن در ایران، شهر زابل است. استان سیستان و بلوچستان یکی از پهناورترین استان های کشوراست که مرزهای طولانی و مشترک با دو کشور افغانستان و پاکستان و آب های نیلگون دریای عمان موقعیتی حساس و استراتژیک به آن بخشیده است. وجود موقعیت یـاد شده و اشتراکات قومی و طایـفه ای در دو سوی مرز مراودات دو جانبه را بدنبال آورده و از دیرباز تجارت و بازرگانی را یک اهرم مهم اقتصادی در منطقه قرارداده است .

نوشته شده توسط الهام حسینی در بیست و پنجم آذر 1386 |

در استان سیستان و بلوچستان، یکی از زیباترین جاذبه های اکوتوریسمی این استان در نزدیکی شهر چابهار در منطقه ای به نام لیپار واقع شده که از دید بسیاری از گردشگران اندک این سرزمین پنهان مانده است.

 بعد از روستای رمین در 15 کیلومتری چابهار، در مسیر جاده ساحلی چابهار _ گواتر تنگه ای صخره ای مشرف به دره ای سرسبز و زیبا قرار دارد که از بالای آن روستای لیپار در میان سبزه زارها پیداست. در میان دو کوه که فاصله چندانی با هم ندارند، آب بندی ایجاد شده که آب های سرگردان اطراف را در خود جمع کرده و به آبگیری به طول 14 کیلومتر تبدیل شده است. در این آبگیر انواع بوته ها و درختچه های « گز» و « چش» با چشم اندازی زیبا، منطقه ای بکر با اکوسیستم خاصی را بوجود آورده است. پرندگانی چون چنگر، فلامینگو، کشیم، حواصیل های سفید و خاکستری، طاووسکن، باقرقره، تیهو، جیرفتی، عقاب دشتی، خوتکا و دلینجه زیبایی زایدالوصفی در منطقه به وجود آورده اند.

نوشته شده توسط الهام حسینی در بیست و چهارم آذر 1386 |

                                             جزیره مرجانی کیش

این جزیره بیضی شکل با مساحت 7 / 89 کیلومتر مربع و با طول 6/ 15 و عرض 7 کیلومتر، در جنوب غربی بندرعباس و در میان آب های نیلگون خلیج فارس واقع شده است. فاصله دریایی این جزیره تا بندرلنگه پنجاه مایل دریایی است. جزیره کیش از نظر محیط زیست طبیعی، یکی از بکرترین مناطق خلیج فارس است. استعدادهای طبیعی و موقعیت جغرافیایی ویژه آن زمینه بهره‌برداری جهانگردی و تجاری از آن را در حد قابل توجهی فراهم ساخته است.سواحل کم نظیر این جزیره مرجانی، نه تنها در فصول گوناگون سال، بلکه در طول یک روز،‌ در ساعات مختلف جلوه‌های بدیع و گونه‌گون و بسیار زیبایی از طبیعت را به تماشا می‌گذارند. سواحل کیش در شرق و شمال شرقی و جنوب از زیباترین سواحل جهان است. در سواحل جنوب غربی آن زیباترین منظره غروب خورشید را می توان دید. از جمله نقاط دیدنی جزیره کیش آکواریوم بزرگ آن است که در گوشه شرقی جزیره، با معماری زیبا قرار دارد و گونه‌های مختلف ماهیان و آبزیان اطراف جزیره در آن به تماشا گذارده شده است.قریب هفتاد نوع ماهی های تزئینی در این آکواریوم وجود دارد که از نظر شکل و رنگ پولک ‌ها و زیبایی ظاهری، کم نظیر و برخی از آنها نیز بسیار کمیاب هستند. علاوه بر این، مرکز پرورش و کشت مروارید کیش یکی از جذاب ‌ترین دیدنی ‌های جزیره است. اسکله تفریحی جزیره کیش با امکانات مفید و مختصر در بخش جنوبی جزیره از دیگر جاذبه‌ های کیش است. در این اسکله سرگرمی‌ هایی از قبیل گردش در روی آب با قایق کف شیشه‌ای که از بالای آن می‌توان عبور گروهی ماهی‌ ها و زیبایی ‌های دنیای زیر آب را مشاهده کرد، ‌هم‌ چنین امکانات ورزش اسکی روی آب برای علاقه ‌مندان فراهم شده است. تفریح غواصی نیز از جمله تفریحات به یادماندنی است که در آب ‌های گرم خلیج فارس همراه راهنمایان مجرب امکان‌پذیر است. در کنار اسکله‌ تفریحی، پیست دوچرخه ‌سواری نیز در پیرامون جزیره احداث شده است. در این مجموعه (اسکله تفریحی) امکان بازدید از هتل بزرگ کیش و ساختمان ساحلی کازینوی سابق وجود دارد. هم‌ چنین در اطراف یکی از کهنسال ‌ترین درختان جزیره، مجموعه‌ای تفریحی و دیدنی ایجاد شده که به مجموعه درخت سبز معروف است و از جمله مراکز زیبا و جذاب جزیره کیش می‌باشد و مسافران بسیاری را به خود جذب می‌کند. جزیره کیش همچنین معماری خاصی را به نمایش گذاشته است که برای هر تازه واردی جالب و در خور تحسین است. معماری کیش دو شکل متمایز دارد: یکی معماری سنتی و دیگری معماری مدرن. معماری سنتی جالب توجه است و مصالح آن غالباً از سنگ ‌های مرجانی موجود در جزیره تشکیل شده است.معماری جدید و مدرن جزیره نیز تقلیدی از معماری بومی و سنتی آن است که نمونه آن در «صفین» دیده می‌شود. تنها تفاوتی که میان خانه‌‌های جدید و قدیم وجود دارد، پراکندگی نسبی و تنوع ارتفاع آنها است. علاوه بر آن، معابر عمومی جدید نیز به نسبت وسیع‌ تر از معابر بخش قدیمی هستند. وسیله رفت و آمد به کیش، کشتی و هواپیما است که از طریق پرواز از تهران یا شیراز یا بندر عباس و اکثر مراکز استانی صورت می‌گیرد. از جمله امکانات موجود در این جزیره می‌توان به انواع هتل های مدرن و سنتی و کلبه‌های ویلایی، چهارکاخ از مجموعه کاخ‌ها، انواع رستوران های ساحلی و مدرن و سنتی. همراه با یک سلسله ویلاهای خصوصی و توریستی مدرن و غیره اشاره کرد. جزیره کیش اولین بندر آزاد تجاری ایران است که امروزه به طور روزانه هزاران نفر جهت خرید و دیدار از زیبایی های طبیعی این جزیره به سمت کیش عزیمت می کنند .

نوشته شده توسط الهام حسینی در بیست و یکم آذر 1386 |

معبد هندوها

ساختمان این معبد، در سال ۱۳۱۰هجری قمری، در زمان حکومت محمد حسن خان سعدالملک احداث شده است. اساس ساختمان این معبد عبارت است از یک اتاق چهارگوش میانی که بر روی آن گنبدی قرار گرفته است. سبک معماری این گنبد را مقرنس های پيرامون آن نه تنها از دیگر گنبدهای موجود در سواحل خلیج فارس، بلکه از گنبدهای سراسر ایران متفاوت می سازد. طرح این بنا کاملاً از معماری معابد هندی متاثر است. این معبد از جمله نشانه های معدود تاریخی بندرعباس است که توجه هر تازه واردی را به خود جلب می کند و امروزه در کنار یکی از یکی از خیابان های اصلی شهر قرار دارد.

نوشته شده توسط الهام حسینی در چهاردهم آذر 1386 |

شهر توريستي سرعين به دليل وجود آب‌هاي گرم متعدد كه اكثريت آنها داراي خواص درماني است هم چنين برخورداري از شرايط ممتاز آب و هوايي ييلاقي باعث شده تا در فصل تابستان مورد توجه گردشگران قرار گيرد به‌طوري‌كه متوسط مراجعات توريست‌ها در روزهاي تابستان 30 هزار نفر و حتي در روزهاي تعطيل و شرايط مساعد آب و هوايي حتي به 100 هزار نفر هم برسد. افزايش امكانات موجود در جهت سرويس دهي مناسب به گردشگران متناسب باافزايش جذب گردشگر به منطقه و افزايش تعداد روزهاي اقامت توريست‌ها بايد در این شهر مد نظر قرار گيرد. امروزه مسئله جذب توريست در شهر توريستي سرعين با دو چالش عمده مواجه بوده که هر لحظه ادامه حيات آنرا تهديد مي‌كند:

نوشته شده توسط الهام حسینی در بیست و ششم آبان 1386 |

جنگل های مانگرو ( حرا )

جنگل های مانگرواکوسیتم های کاملاً ویژه ای هستند که اجتماعات گیاهی و جانوری آنها در ارتباط با شرایط خاصی می تواند شکل گیرد.جنگل های حرا جنوب ایران در نوار ساحلی خلیج فارس و دریای عمان آخرین پراکنش جنگل های مانگرو در جنوب شرقی آسیا به شمار میروند. این جنگل ها از یک یا گاهی دوگونه مانگرو تشکیل شده و فراوان ترین گونه آن حرا است که در منطقه حفاظت شده حرا به تنهایی حضور دارد. جذر و مد آب دریا در سواحل که بطور موزون و مستمر هر روز انجام می شود در شکل گیری تنوع حیات این اکوسیستم نقش اساسی دارد. منطقه حفاظت شده حرا که در تنگ خوران بین جزیره قشم، سواحل حوزه بندر خمیر و در مصب و دلتای رودخانه مهران قرار گرفته از سال 1351 انتخاب و تحت حفاظت قرار گرفته است. بندر خمیر در شمال غرب منطقه حفاظت شده مهمترین شهر اطراف منطقه محسوب می شود بنادر پل ـ لافت کهنه و لافت نو نیز آبادی های مهم حاشیه این منطقه محسوب می شوند که پل در نوار ساحلی شمالی و بنادر لافت در شرق منطقه واقع شده اند. جاده اصلی بندرعباس به بندر خمیر از شمال منطقه عبور می کند و تمامی قسمت های منطقه بویژه از طریق دو بندر لافت و پل توسط قایق قابل دسترسی است. این جنگل ها نه تنها در سطح ملی حائز اهمیت هستند. بلکه دارای دو نوع ذخیرگاه زیستکره (MAB) و تالاب بین المللی نیز می باشند. این جنگل ها با محیط زیست پویا، ساز و کارهای پیچیده، پرندگان نادر، آبزیان غیر متعارف، کارکردهای مختلف، ارزش ها و زیبایی های سحرانگیز، خود پدیده های شگفت انگیزی می باشند که برای طیق گسترده ای از مردم از جذابیت های خاصی برخوردارند.قابلیت های پژوهشی و آموزشی این نظام اکولوژیک استثنایی و منحصر به فرد همانقدر برای دانشجویان جذابیت دارد که دیدن غروب سحرانگیز جنگل های نیمه شناور آن برای مردم عادی. این جنگل ها کانون دیدنیهای غیر متعارف و حیرت آور است. دیدن ماهی خزنده، پرندگان نادر همچون اگرت بزرگ، گیلان شاه و حواصیل هندی در کنار عقاب ماهیگیر، نوک قاشقی، پلیکان ها و فلامینگوها همیشه امکان پذیر نیست اما جنگل ها همیشه بهار دریایی حرا همه این دیدنی ها را یکجا به بازدید کنندگان خود سخاوتمندانه عرضه می کنند. بی دلیل نیست که امروز مناطق حفاظت شده در کل نوار ساحلی جنوب کشور و بویژه در عرصه مانگروها این میراث های طبیعی بی همتا را برای نسل حاضر و آتی حفظ کنیم.

نوشته شده توسط الهام حسینی در بیست و دوم آبان 1386 |

زيبايي هاي سرزمين باستاني لرستان منحصر به يادگارهاي تاريخي نيست. استان لرستان سرزميني زيبا با آب و هواي دلپذير و محصور دركوه‌هاي مرتفع و صعب‌العبور است كه درسلسله جبال زاگرس مياني واقع شده است. از تمام جاده هاي ارتباطي اين استان ها مي‌توان به لرستان سرزمين چشمه‌هاي كوهستاني رسيد. وضعيت مناسب اقليمي و آب و هوايي استان وضعيت مطلوبي جهت رشد و توسعه بخش هاي مختلف گردشگري را فراهم كرده است. وجود آثار متعدد باستاني كه تاييدي بر سابقه درخشان فرهنگي اين منطقه است، همراه با جاذبه‌هاي فراوان طبيعي از ويژگي هاي ممتاز لرستان است. تاريخ كهن اين سرزمين و يادمان‌هاي به‌جاي مانده از آن مانند قلعه‌ها، پل‌ها، سنگ‌نوشته‌ها، غارهاي مسكوني پيش از تاريخ و غارهاي منقوش همگي جزء بهترين جاذبه‌هاي توريستي اين استان به شمار مي‌روند. استان لرستان داراي اقليم‌هاي مختلف و متنوع است، به طوريكه شمال آن با آب‌وهواي سرد شروع و جنوب آن به اقليم گرم ختم مي‌شود. تنوع وسيع آب‌ و‌ هوايي در استان شرايطي به وجود آورده كه در بسياري از متون از آن به عنوان شمايي از كشور پهناور ايران اسلامي منهاي مناطق كويري ياد كرده‌اند. لرستان مجموعه‌اي از تنوع آب‌و‌هوايي، گياهي و جانوري كل ايران است. به دليل وسعت كم اين استان مي توان با محور قرار دادن خرم‌آباد در سفرهاي يك روزه از تمامي جاذبه‌هاي تاريخي و طبيعي لرستان ديدن كرد.لرستان براي طبيعت‌گردان نيز يك مقصد رويايي به شمار مي رود. اشترانكوه با 4050 متر ارتفاع، درياچه هاي دوقلوي گهر ،دامنه‌هاي پرگياه زاگرس و جنگل‌هاي متراكم بلوط توانايي آن را دارند كه براي روزهای متمادی گردشگران داخلي و خارجي را در خود سرگرم كنند. كل، قوچ، ميش، گوزن، گرگ، خرس قهوه‌اي،كفتار، سياهگوش، انواع جوندگان و پرندگان شكاري مانند هما و عقاب طلايي نيز گونه‌هاي جانوري منطقه را تشكيل مي‌دهند كه ديدن آنها براي هر گردشگري مي‌تواند جذاب و رويايي باشد.خرم‌آباد، بروجرد، اليگودرز، دورود، ازنا، كوهدشت، دلفان، سلسله و پلدختر بزرگترين شهرستان‌هاي لرستان هستند كه در تمامي آنها حداقل امكانات موردنياز طيبعت‌گردان يافت مي شود. باتوجه به تركيب جمعيت عشايري، روستايي و شهري در استان و متناسب با نوع فعاليت آنها صنايع‌دستي نيز متفاوت و متمايز است.اكثر دست‌ساخته‌ها و بافته‌هاي عشايري و روستايي استان سياه‌چادر، قالي، گليم، چيت، جاجيم‌بافي و رنگرزي و صنايع دستي شهري استان خراطي، ورشوسازي، نمدبافي،‌ قالي‌بافي و گليم‌بافي و ... عمده سوغاتي هاي لرستان را تشكيل مي‌دهند. عسل لرستان كه از نظر مرغوبيت و ارزش غذايي سطح بالايي دارد يكي ديگر از محصولات سوغاتي لرستان به شمار ميرود كه بيشتر گردشگران به هنگام بازگشت مقداري از آن را به همراه دارند. قلعه فلك الافلاك، مناره آجري، سنگ‌نوشته‌هاي متعدد، گرداب سنگي، پل شكسته، موزه فلك الافلاك، مقبره زيدبن‌علي، درياچه كيو، آبشارنوژيان، آبشار سه‌گانه گريت و بقعه شجاع‌الدين خورشيد از مهمترين جاذبه‌هاي خرم‌آباد هستند كه نشان از قدمت بالاي تاريخي اين استان دارند. بقعه شاهزاده احمد، مقبره باباطاهر، سراب چنگايي، جاذبه هاي کوهدشت، چشمه گوگردي گراب، چشمه گوگردي خوشاب و چشمه سياب از ديگر جاذبه‌هاي لرستان، پایتخت طبیعت ایران هستند كه حداقل ارزش يك بار ديدن را دارند.

نوشته شده توسط الهام حسینی در دوازدهم آبان 1386 |

استان اصفهان يکی از بزرگترين مراکز توليد انواع مختلف صنايع دستی ايران محسوب می شود. اين استان از قديم الايام مهد هنرهای زيبا و صنايع ظريفه بوده است. تزئينات آجری، کاشی کاری، گچ بری و انواع خط در آثار تاريخی اصفهان، از حدود قرنها پيش تا دوره معاصر، بر اطراف و جوانب مناره ها و داخل و خارج مساجد، قصرها و هنرهای زری دوزی و قلم کاری، ترمه و نقره کاری و تذهيب و تحرير انواع کتاب، قرآن و قطعات نگارگری و نقاشی جملگی به مرکزيت هنری اصفهان گواهی می دهند.سيم کشی، زرکشی، زربافي، گلابتون دوزی، پولک دوزی، زنجيره بافی، قالی بافی و نساجی از صنايع دستی رايج اصفهان است. اين صنايع در عهد شاهان صفوی رونق فراوان داشت. در دوران قاجاريه، بازار صنايع دستی در اصفهان از رونق افتاد. ولی بعد از انقلاب مشروطه باز توسعه يافت. به طور کلی طرح و نقش عموم مصنوعات دستی اصفهان اعم از فرش و قلمکار و ظروف قلم زنی و کاشی، دوختنی های روی پارچه تحت تاثير طرحهای تزئينی دوران صفويه قراردارد و طراحان اصفهان، به نسبت قدرت درک و مهارت خود از آثار قديمی اقتباس می کنند و با خلاقيت خود، آنها را زيباتر می سازند. در حال حاضر اهم صنايع دستی استان عبارتنداز:

نوشته شده توسط الهام حسینی در دهم آبان 1386 |

اکوسیستم جنگلی در شمال و اکوسیستم‌های مرتعی و بیابانی در بخش‌های مرکزی و جنوبی محدوده جغرافیایی استان سمنان، جنگل‌ها، مراتع بیابانی، حیات وحش و وجود بسیاری از مناظر زیبا و چشمگیر، حوزه‌های کلان کویر و همچنین بافت تاریخی استان، وجود عشایر و... این استان را به یکی از استان های مهم ایران در زمینه گردشگری تبدیل کرده است، جاذبه های منحصر به فرد تاریخی چون کاروان سراهای تاریخی، قلعه های قدیمی، آب انبارها و قنات هایی با معماری منحصر به فرد، مسجد های تاریخی، بقعه ها و آرامگاهای مشاهیر و... در یک جا به نمایش گذاشته است، اما صرف داشتن یکی سری از منابع گردشگری نمی تواند در جهت توسعه صنعت گردشگری حرکت کند و به خودی خود نمی تواند جاذب گردشگران مشتاق باشد بلکه باید با شناسائی توانائی های گردشگری هر منطقه و ایجاد یکسری از تاسیسات و امکانات در محل از منابع بالقوه ؛ جاذبه های بالفعل ساخت.

نوشته شده توسط الهام حسینی در پنجم آبان 1386 |