امروزه يكي از انواع گردشگري كه بسيار مورد علاقه و استفاده مردم دنيا واقع شده است گردشگری ورزشي است. برگزاري انواع مسابقات جهاني، ملي، منطقه اي انگيزه اي قوي براي حضور و شركت مردم در محل برگزاري مسابقات است.
جام جهاني فوتبال كه هر ساله در يكي از كشورها برگذار مي گردد خود نمونه گوياي اين رخداد ورزشي است. به نحوي كه همه كشورهاي ميزبان از چندين سال قبل اقدام به برنامه ريزي هاي جامع و كلان، جهت ساخت تاسيسات زيربنايي و روبنايي در كشور خود مي نمايند.
شمار زیادی از میهمانان کشورهای مختلف اشخاصیاند که با قصد ورزش و تمرین یا شرکت در مسابقات ورزشی، تماشای مسابقه تیمها یا بازیکنان مورد علاقهشان یا گذراندن اردوهای ورزشی به سفر رفتهاند. ورزش برای عدهای از مسافران جنبه ی تفریحی و تفننی دارد. مثل کسانی که به دلیل علاقه به موجسواری، قایقرانی، کوهنوردی و اسکی بازی و یا تماشای مسابقات ورزشی به کشوری سفر میکنند و برای عدهای جنبه حرفهای دارد. مثل تیمها یا بازیکنانی که برای برگزاری یک مسابقه ورزشی یا گذراندن اردوی تمرینی عازم کشورهای دیگر میشوند.گردشگران ورزشی علاوه بر ورزش اقدام به بازدید از اماکن دیگر و یا احیاناً خرید نیز مینمایند. در ایران تقریباً هیچ مسابقه مهم ورزشی بعد از سال ۱۹۷۹ برگزار نشده است در حالیکه در سالهای پیش از این تاریخ ایران میزبان برگزاری بازیهای آسیایی در سال ۱۹۷۴، جام فوتبال ملتهای آسیا و… بوده است .در این زمینه سه علت عمده میتوان متصور بود:
الف) عدم وجود تأسیسات ورزشی استاندارد به اندازه کافی.
ب) تصور ناامن بودن ایران برای برگزاری مسابقات مهم.
ج) عدم وجود خدمات مطلوب نظیر خدمات حمل و نقل، اقامتگاه و ...
امروزه تلاش مسئولين و برنامه ريزان ورزشي به علت تخصصي كردن رشته ها و بومي سازي آن ها مي باشد. به نحويكه برخي كشورها با توجه به استعداد ها و پتانسيل هاي موجود در كشور خود اقدام به ايجاد مراكز ورزشي با محوريت يك يا چند رشته ورزشي خاص مي نمايند.
تجميع سه شاخه از فعاليت هاي انساني يعني گردشگري، ورزش و سلامت تشكيل دهنده ساختار جديد و جامعي براي پر كردن اوقات فراغت و تفريح همراه با نشاط روحي و جسمي انسان ها گرديده است.
ديزين منطقهاي در شمال تهران واقع در دامنههاي البرز است كه اگر از جاده تهران – كرج – چالوس سفر كرده باشيد حتما تابلوهايي كه آن را معرفي كردهاند ديدهايد.
اين منطقه در شمال كوههاي تهران (منطقه گاجره) و به فاصله 123 كيلومتر از مسير جاده چالوس و 71 كيلومتر از مسير شمشك قرار دارد.
اگر از كرج وارد جاده چالوس بشويد 65كيلومتر از مسير كرج – چالوس را كه بپيماييد، بعد از گچسر ميتوانيد به جاي ادامه مسير شمال به دل كوه بزنيد و به روستايي برسيد كه گرچه اينك نامش تغيير يافته ولي به واسطه موقعيت جغرافيايياش از ديگر روستاهاي منطقه معروفتر و جذابتر شده است.
بعد از روستاي «ولايترود» كنوني و پشت سر گذاشتن چند مجتمع مسكوني به پيست اسكي ديزين ميرسيد.جايي كه هنوز ميتوان آسمان را آبي آسماني ديد و شبها را با درخشش ستارهها سپري كرد.حتماً هم لازم نيست اهل اسكيبازي و برف بوده باشيد فقط كافي است دميآسايش را جستوجو كنيد آن وقت راه يافتن به ديزين حتي در فصل تابستان هم براي شما جذاب ميشود.
اما راه رسيدن به ديزين فقط مسير كرج– چالوس نيست. مسير ديگري هست كه همواره در زمستان بسته است. مسيري كه به مراتب نزديكتر و كمترددتر است. شايد تا به حال آخر هفته، يا يك روز به فشم، لواسان و آن طرفها رفتهايد. از لويزان تهران كه به مسير لواسان- فشم برويد به جاي لواسان به سمت فشم و بعد ميگون حركت كنيد و مسير را ادامه بدهيد تا به پيست شمشك برسيد.
از آنجا حدود 30 دقيقه ديگر برانيد به بلندترين نقطه پيست اسكي ديزين ميرسيد. اگر در همان بلندترين نقطه از وزش بادي كه اكسيژن به همراه دارد لذت برده باشيد. در مسير 4 كيلومتري آن نقطه تا هتلهاي ديزين : مسير تهران-شمشك – ديزين حدود 65 كيلومتر است در حالي كه اگر بخواهيد همين مسير را از جاده چالوس طي كنيد بعد از 30 كيلومتر پشت سر گذاشتن اتوبان كرج، بايد 65 كيلومتر از جاده چالوس را هم طي كنيد كه تقريباً 100 كيلومتر پرتردد ميشود، اما اين مسير فقط يك مسير توريستي محسوب ميشود كه معمولاً يا مردم براي رفتن به مناطق ييلاقي فشم و ميگون از آن بهره ميبرند يا اگر راه اجازه بدهد براي رسيدن به ديزين.جالب است به اين نكته توجه كنيم كه علاوه بر علاقهمندان ايراني به اسكي، بسياري از ديپلماتها و كارداران سفارتخانههاي خارجي در ايران نيز مهمان زمستانه پيست ديزين هستند و ما با اندكي كار در مورد اين جاده ميتوانيم از فرصت حضور آنها در ديزين براي جذب درآمد بيشتر بهرهبرداري كنيم.
پيست اسكي بین المللی ديزين
پيست اسكي ديزين نخستين پيست اسكي در ايران است كه از طرف فدراسيون جهاني اسكي پيش از اين براي برگزاري مسابقات رسمي تاييد شده و عنوان بينالمللي به خود گرفته بود.
نكات فنياي مانند شيب مسير، طول مسير، محل برگزاري مسابقات و امكانات رفاهي اين مجموعه موجب شد تا آن را به عنوان پيست بينالمللي براي اسكي به رسميت بشناسند.
ديزين در شمال كوههاي تهران (منطقه گاجره) و به فاصله 123كيلومتر از مسير جاده چالوس و 71 كيلومتر از مسير شمشك قرار دارد. ارتفاع پائین ترین نقطه از سطح دریا 2650 متر و بلندترین نقطه آن 3600 متر می باشد.نخستين دستگاههاي بالابر ديزين در سال 1348 نصب شده و سه تله كابين، دو تله سيژ، هفت تله اسكي بشقابي و يك تله اسكي چكشي است.
فصل اسكي در ديزين از اوايل آذر تا اوايل خرداد و امكانات رفاهي آن شامل دو هتل، 19 كلبه و پنج رستوران است.فعاليت مجموعه ديزين به فصل زمستان محدود نميشود، در سال 1372 با نظر فدراسيون جهاني اسكي و همكاري متخصصان اين رشته كلنگ احداث پيست اسكي چمن در اين منطقه زده شد و تلاش يكساله باعث شد تا در سال 1373 اين پيست مورد بهرهبرداري قرار گيرد. زمان بهرهبرداري از اين پيست در زمستان، هر روز ايام هفته و در تابستان روزهاي پنجشنبه، جمعه و ايام تعطيل است.
در سال 1375 نخستين دوره مسابقات بينالمللي در اين مكان برگزار شد و فدراسيون جهاني اين امكانات را براي مسابقات جام قارهاي آسيا مناسب دانست و نمايندگي مسابقات اسكي چمن غرب آسيا را به ايران سپرد. پیست اسکی دیزین علاوه بر داشتن برف دائمي و آفتاب مناسب، شهرت جهاني دارد و بين ده پيست برتر دنيا قرار گرفته است. سولقاني مدير پيست ديزين، اين پيست اسكي را قابل مقايسه با بهترين پيستهاي جهان ميداند. او ميگويد: «يكي از ويژگيهاي ديزين، نزديكي اين پيست به پايتخت است و تنها نقطة تاريك ديزين، امكانات دستگاههاي بالابر است. قرار شده تا ارديبهشت ماه سال آينده چهار دستگاه بالابر به پيست اضافه شود، تا ديگر مشكلي از اين بابت نداشته باشيم».
نمايندة فدراسيون جهاني اسكي چند وقت پيش به تهران آمد تا از ديزين بازديد كند. او وقتي وضعيت اين پيست و ليگ اسكي ايران را ديد، به فدراسيون اسكي اجازه داد تا در ليگهاي خارجي هم شركت كنند. به همين دليل، مسابقات بينالمللي ليگ، سه هفتة پيش با حضور تيمهايي از ازبكستان، قزاقستان و هند توي ديزين برگزار شد.مدرسه اسكي (برف، چمن) از جمله امكانات آموزشي اين پيست است.
ديزين دو هتل و يك سري ويلاهايي تحت عنوان «شله» دارد. با اين حال بازسازی هتل یک دیزین تا قبل از شروع فصل اسکی سال 86 و با صرف هزینهای بيش از 300میلیون تومان به پايان رسید.اين روزها پيستهاي اسكي تهران روزهاي شلوغي را سپري ميكنند. با نزديك شدن به اواسط زمستان، تعداد تقاضا براي حضور توريستهاي اسكيباز، بيشتر هم شده است. اين خبر را پيام نظر، يكي از اعضاي فدراسيون اسكي، تأييد ميكند. البته بدون در نظر گرفتن توريستهاي اروپايي و آسيايي. وی ميگويد: «هر ساله توريستهاي بسياري براي استفاده از امكانات پيستهاي تهران به ايران سفر ميكنند. اروپاييها از پيستهاي اسكي اينجا هميشه استقبال خوبي كردهاند. به خصوص امسال كه هزاران نفر از سوئد و نروژ براي ورزشهاي زمستاني به تهران آمدهاند. اين دو كشور هميشه بيشترين جمعيت را در بين توريستها داشتهاند.»