بوی کوچ، بوی سفر، بوی راه   

غار «مزدوران» یا «مزداوند» در 95 كیلومتری مشهد و در ۳ کيلومتري مـزداوند واقع است. یكی از قدیمی‌ترین غارهای خراسان لقب گرفته، یکی از بی نظیرترین غارهای افقی ایران است.

سرتاسر این غار با ستون‌ها و تشكیلات آهكی جالبی مثل استالاگمیت ها پوشیده شده و از همه مهم تر این غار كاملاً امن و بی خطر است.دهانه غار در ميان تخته سنگي رو به مشرق قرار دارد. عرض ورودي آن ۲ متر و ارتفاع آن ۵/۲ متر است. داراي ۱۰۰ متر طول و کمتر از ۳۰ متر عرض و ۱۲ متر ارتفاع است.
 قدمت آن را تا هزاره دوم پيش از ميلاد مسيح تخمين زده اند در ارتفاعات جاهک و شورلق واقع شده است.

این غار در سال1335 توسط دو غارنورد (زنده‌یاد منوچهر مهران و زنده‌یاد خورشیدی) كشف شد که در آن زمان یكی از بزرگ‌ترین غارهای کشف شده در ایران به شمار می رفت. در این غار، یک تالار بسیار بزرگ وجود دارد كه محل زندگی خفاش‌های نسبتاً كمیاب «نعل اسبی» است. اگرچه که این روزها به دلیل برق کشی این سالن و روشن بودن همیشگی آن خفاش‌ها مجبور به ترک سالن و پناه بردن به گوشه های دنج و تاریک و دور از دسترس آن شده اند.

غار مذکور به دلیل نزدیكی به جاده، كوهنوردان، غارنوردان و حتی گردشگران ماجراجوی زیادی را به خود جذب می کند.

 داخل غار خشك است و برای تهیه آب باید از چشمه بزرگی كه در نزدیكی غار وجود دارد، استفاده كنید. بد نیست بدانید که در نزدیكی مزدوران چشمه های آب گرم معدنی نیز وجود دارد. در نزدیکی این غار، غار دیگری به نام بزنگان وجود دارد که برای دیدن آن باید به جنوب غربی روستای بزنگان از توابع شهرستان سرخس بروید. قدمت این غار هم به دوره پیش از میلاد می رسد و از لحاظ تاریخی در زمره آثار تاریخی ایران قرار دارد که با شماره 659 به ثبت رسیده است.

منبع: سایت مشهد توریسم